Gençlik politikasında temsil tartışması: GoFor ne söylüyor?

Sivil toplumun güçlendirilmesi ve birlikte çalışma olanaklarının artırılması amacıyla Temmuz 2023’ten beri yürüttüğümüz “Hak Örgütleriyle Buluşmalar” kapsamında 26’ncı buluşmamızı Gençlik Örgütleri Forumu (GoFor) ile gerçekleştirdik.

Çevrimiçi olarak bugün gerçekleştirdiğimiz buluşmaya IPS İletişim Vakfı/bianet adına Murat İnceoğlu, Sinem Aydınlı ve Evrim Gündüz; GoFor adına ise Genel Koordinatör Hasan Oğuzhan Aytaç katıldı.

Buluşmada, forumun kuruluş süreci, savunuculuk hattı ve güncel çalışmaları üzerine konuştuk.

“Türkiye’nin gençlik politikası gençlerle yapılmıyor”

Aytaç, GoFor’un 2000’li yılların başında gençlik örgütlerinin yükselttiği iki temel talep etrafında şekillendiğini söyledi.

Gençlik örgütlerinin bir araya gelerek mevcut duruma itiraz ettiğini belirten Aytaç, “Türkiye’nin gençlik politikası gençlerle yapılmıyor. Bu politikayı düzenleyecek, gençlerle ilgili yasama süreçlerine dahil olacak bir gençlik konseyi de yok” dedi.

Bu eksiklikler üzerinden yürüyen mücadelenin yıllar içinde farklı evrelerden geçtiğini, 2013’te bir gençlik stratejisi denemesi yapılmasına rağmen sürecin tabandan şekillenmediğini ifade etti. Mücadelenin kurumsal olarak sürdürülmesi gerektiği düşüncesiyle 2015’te dernekleştiklerini aktardı.

İlk yıllarda sahadan çok kendi demokratik yapılarını kurmaya odaklandıklarını söyleyen Aytaç, “Nasıl karar alacağımızı, yeni örgütlerin nasıl dahil olacağını, değer setimizi netleştirdik. Küçük bir meclis gibi işledik” dedi.

57 örgüt, farklı temalar

Türkiye’nin her bölgesinden 57 farklı gençlik örgütünü bir araya getiren GoFor’un üye yapısının yalnızca “gençlik” başlığıyla sınırlı değil. Derneğin tamamen gençlerden oluşan iklim örgütlerinden toplumsal cinsiyet alanında çalışan yapılara, yerel gençlik inisiyatiflerinden hak temelli çalışan derneklere kadar geniş bir yelpazeye sahip.

Aytaç, temel güçlerinin bu çeşitlilik olduğunu “Örgütler birbirinden öğreniyor ve tematik uzmanlıklar yan yana gelerek daha bütünlüklü bir hak perspektifi oluşturuyor” sözleriyle ifade etti.

Altı ayda bir yapılan toplantılarda hem idari kararların hem de savunuculuk önceliklerinin belirlendiğini, genel kurullarda yalnızca teknik değil politik kararlar da alındığını aktaran Aytaç “Bazen süreçler yavaş ilerliyor ama demokratik olmanın bedelleri var” dedi.

Aytaç’a göre bu yatay ve katılımcı model, hızlı karar alma kapasitesini sınırlasa da, gençlik alanında temsil krizine karşı alternatif bir örgütlenme pratiği sunuyor.

Avrupa’da temsil

GoFor’un 2019’da Avrupa’daki gençlik örgütlerini bir araya getiren çatı yapı olan European Youth Forum’a Türkiye’yi temsilen üye olduğunu hatırlatan Aytaç, bu üyelikle birlikte Avrupa’daki politika yapım süreçlerinde gençlik alanında bir temsil zemini oluştuğunu anlattı.

Aytaç bu sürecin iki yönlü işlediğini belirtti: Türkiye’deki gençlerin gündemini Avrupa siyasetine taşımak ve Avrupa’daki gençlik çalışması deneyimini Türkiye’ye uyarlamak.

Yerel gençlik politikaları

Merkezi düzeyde politika yapım süreçlerine erişimin zorlaştığını ifade eden Aytaç, bu nedenle yerel gençlik politikalarına yöneldiklerini söyledi. İzmir Büyükşehir Belediyesi ile 2022 yılında pilot olarak başlatılan çalışmanın daha sonra başka büyükşehir belediyeleri ile devam ettiğini aktardı.

Yerel gençlik politikasının, gençlerin karar alma süreçlerine katılımını güçlendiren alternatif bir model sunduğunu belirtti.

19 Mart sonrası ve hak ihlalleri

Aytaç, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun 19 Mart 2025’te gözaltına alınmasıyla başlayan ve Saraçhane’deki İBB binası önüne taşınan eylemlerin sonrasında gençlik hareketine yönelik hak ihlallerinin arttığını söyledi.

Bu süreçte gençlerin gözaltına alınması, adli kontrol tedbirleri, seyahat yasakları ve disiplin soruşturmaları gibi uygulamaların yaygınlaştığını; bu nedenle birçok saha çalışmasını durdurarak dava izleme ve raporlama faaliyetlerine odaklandıklarını, ayrıca kendi ekiplerinden bazı kişilerin de yargılandığını belirtti.

Bu süreçte GoFor’un daha görünür hâle geldiğini, gençlerin forumdan daha net pozisyonlar beklediğini ifade etti.

Toplumsal cinsiyet teması

GoFor’un 2026 yılı temasını “toplumsal cinsiyet” olarak belirlediğini söyleyen Aytaç, Haziran ayında düzenlenecek forumda bu başlığın ele alınacağını aktardı.

Aytaç, genç kadınların ve LGBTİ+ gençlerin eğitim, istihdam ve kamusal alana katılım süreçlerinde çok katmanlı ayrımcılığa maruz kaldığını ve gençlik politikasının toplumsal cinsiyet perspektifi olmadan eksik kalacağını vurguladı.

Temas ve dayanışma

Görüşmede gençlik alanının medyada daha görünür kılınması ve farklı kurumlarla temasın artırılması ihtiyacı da konuşuldu. GoFor, gençlik hakları, genç emeği, seçim dönemleri ve iklim politikaları gibi başlıklarda birlikte üretime açık olduklarını ifade etti.

Gençlerin hem politik temsil hem de ekonomik haklar açısından çoklu krizlerle karşı karşıya olduğunu belirten Aytaç, gençlik alanının yalnızca “gelecek” söylemiyle değil, bugünün hak mücadelesi çerçevesinde ele alınması gerektiğini söyledi.

GoFor’u https://go-for.org/ web sitesinden ya da X, Instagram, Facebook, Linkedin, YouTube ve Tiktok gibi sosyal medya mecralarından takip edebilirsiniz. 

(EG)