Temel Gazetecilik Atölyesi ikinci gün: Gündem toplantısı, dijital araçlar, LGBTİ+ haberciliği

Gündem toplantısı yapıldı

Günün ilk oturumunda atölye katılımcıları, bianet Genel Yayın Yönetmeni Murat İnceoğlu ve bianet Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Vecih Cuzdan ile gündem toplantısı yaptı.

Oturumda katılımcılar önceki gün geliştirdikleri haber önerileri üzerine konuştu, haberlerin çerçevesi birlikte değerlendirildi.

Toplantıda Karadeniz’deki maden projeleri, dijital medyada işe alım süreçleri, kadın hareketlerinin medyada temsil edilme biçimleri, hayvan hakları, ev işçilerinin emeklilik hakkı ve çocuk hakları gibi farklı başlıklar ele alındı.

Katılımcılar, haberlerini nasıl daraltabilecekleri, hangi öznelere ve uzmanlara ulaşabilecekleri üzerine tartıştı.

İnceoğlu ve Cuzdan, haber önerilerinin güncel gelişmelerle ilişkilendirilmesi, özne merkezli kurulması ve açık kaynak araştırmalarıyla desteklenmesi gerektiğini vurguladı.

Oturumda ayrıca haber yazımında anonimlik, kaynak güvenliği ve hukuki riskler de tartışıldı. Özellikle şiddet haberlerinde öznenin korunmasının önemine dikkat çekildi.

Dijital araçlar ve sosyal medya algoritmaları

Günün ikinci oturumu “Gazeteciler İçin Dijital Araçlar” başlığıyla gerçekleştirildi. Oturumu yürüten Özgür Mehmet Kütküt sosyal medya algoritmaları, dijital habercilik trendleri ve üretken yapay zekâ araçlarını anlattı.

Kütküt, sosyal medya platformlarının kronolojik akıştan uzaklaşarak ilgi odaklı bir yapıya dönüştüğünü söyledi. Özellikle video içeriklerin ve hikâye anlatımının daha görünür hale geldiğini vurguladı:

Enformasyon dediğimiz şey çok akılda kalıcı değil ama hikâyeler akılda kalıyor. İnsanlar istatistikleri değil o verilerin içindeki hayatları, deneyimleri ve karşılaştıkları hikâyeleri hatırlıyor.

Oturumda Instagram, TikTok, X, LinkedIn ve YouTube gibi platformların farklı çalışma dinamikleri ele alındı. Kütküt, her platformun kendi dili ve hedef kitlesi olduğunu belirtti. Haber içeriklerinin mecraya uygun biçimde üretilmesinin önemine dikkat çekti.

Kütküt ayrıca Reuters Dijital Habercilik Raporu üzerinden Türkiye’de haber tüketim alışkanlıkları, sosyal medya kullanımı ve “haberden kaçış” eğilimi üzerine değerlendirmelerde bulundu. Toplumdaki haber yorgunluğunun dijital içerik üretimini de etkilediğini söyledi.

Reuters Dijital Habercilik Raporu 2025 (Reuters Institute Digital News Report 2025)

Oxford Üniversitesi Reuters Gazetecilik Çalışmaları Enstitüsü tarafından hazırlanan “Reuters Dijital Habercilik Raporu 2025”, 48 ülkede yaklaşık 100 bin kişiyle yapılan araştırmaya dayanıyor. Rapor; haber tüketim alışkanlıkları, sosyal medya platformlarının etkisi, dijital habercilik trendleri, yapay zekâ kullanımı ve haberden kaçış eğilimi gibi başlıkları inceliyor.

Rapora tıklayarak ulaşabilirsiniz. 

“Haberden kaçış” nedir?

Haberden kaçış kişilerin yoğun gündem, sürekli kriz, olumsuz haber akışı ya da güvensizlik nedeniyle haber tüketimini bilinçli olarak azaltması veya tamamen bırakması anlamına geliyor. Reuters Dijital Habercilik Raporu 2025’e göre bu eğilim özellikle genç kullanıcılar arasında daha yaygın.

Medyada kadın ve LGBTİ+ olmak

İkinci günün son oturumu “Medyada Kadın ve LGBTİ+ Olmak” başlığıyla gerçekleştirildi. Oturumu bianet LGBTİ+ Haberleri Editörü Tuğçe Yılmaz yürüttü.

Yılmaz, kadın ve LGBTİ+ gazetecilerin medya alanında karşılaştığı ayrımcılıkları, haber üretim süreçlerini ve hak odaklı habercilik deneyimlerini katılımcılarla paylaştı.

Kadın ve LGBTİ+ gazetecilerin çoğu zaman belirli haber alanlarına yönlendirildiğini belirten Yılmaz, “Politik haberler, spor haberciliği ve sıcak haber takibi gibi alanlarda erkek egemen bakışı hâlâ etkili” dedi.

Oturumda ayrıca feminist düşünür Sara Ahmed’in “feminist kulak” kavramı üzerinden habercilik pratiği tartışıldı. Yılmaz, haber üretirken kesişimsel bir bakış geliştirmeye çalıştığını söyledi:

Herkes bir şikâyette bulunuyor, herkes bir şey söylüyor. Ama siz feminist bir kulağa sahip olduğunuzda oradaki hakikatin hâlini görebiliyorsunuz.

Yılmaz, kültür-sanat alanındaki LGBTİ+ sansürü, medya kurumlarının editoryal tercihleri ve bağımsız medyanın yaşadığı sorunlar üzerine de konuştu. İstanbul Film Festivali’nde LGBTİ+ filmlerine yönelik sansür tartışmalarını örnek göstererek habercilikte özneyi güçlendiren bir dil kurmanın önemine dikkat çekti.

Sara Ahmed’e göre “feminist kulak”

Feminist düşünür Sara Ahmed’in ortaya attığı “feminist kulak” kavramı şikâyetleri, deneyimleri ve hak ihlallerini duyabilen, öznenin yaşadığı eşitsizliği fark eden bir dinleme biçimini ifade ediyor. Ahmed, özellikle kadınların ve LGBTİ+’ların anlattıklarının çoğu zaman görünmezleştirildiğine dikkat çekiyor. “Feminist kulak” ise bu anlatıları ciddiye alan ve güç ilişkilerini görünür kılmaya çalışan bir yaklaşım öneriyor. Kavram, Sara Ahmed’in Şikayet! (Sel Yayıncılık, 2025) kitabında tartışılıyor.

(EG)