Çağdaş Hukukçular Derneği: Hukuk işlemiyorsa mücadele de değişmek zorunda
Sivil toplumun güçlendirilmesi ve birlikte çalışma olanaklarının artırılması amacıyla Temmuz 2023’ten beri yürüttüğümüz “Hak Örgütleriyle Buluşmalar” kapsamında 33’üncü görüşmemizi Çağdaş Hukukçular Derneği (ÇHD) ile gerçekleştirdik.
Atölye BİA’nın Beyoğlu’ndaki ofisinde 10 Temmuz’da gerçekleştirdiğimiz görüşmeye IPS İletişim Vakfı/bianet adına bianet Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Vecih Cuzdan, Atölye BİA Koordinatörü Ceyda Sungur ve bianet Sivil Toplum Paydaşları Muhabiri/Atölye BİA Asistanı Evrim Gündüz; ÇHD adına İstanbul Şube Sekreteri Av. Özge Serdar ve İstanbul Şube Yöneticisi Av. Yağmur Kavak katıldı.
Buluşmada hukuki süreçlerde yaşanan güncel gelişmeleri, hak ihlallerinin belgelenmesi ve görünür kılınmasında gazetecilik ile hukuk örgütleri arasındaki işbirliği olanaklarını ele aldık. Ayrıca hak bilgisinin toplumla buluşturulmasına yönelik ortak üretim olanakları ile toplumsal hafızanın korunmasında arşiv çalışmalarının önemini değerlendirdik.
Yağmur Kavak: Unutmamaya ve unutturmamaya çalışıyoruz
1974 yılında kurulan Çağdaş Hukukçular Derneği (ÇHD), hukukun demokratikleşmesi, temel hak ve özgürlüklerin korunması ile emek ve özgürlük mücadelesi alanında çalışmalar yürütüyor. Yağmur Kavak, derneğin hukuku toplumsal mücadeleden bağımsız ele almadığını söyledi.
Toplumsal mücadelelerin içinde yer almayı temel bir sorumluluk olarak gördüklerini belirten Kavak, hukuki başvurular ve raporlama faaliyetlerinin yanı sıra kurumsal hafızayı korumaya ve deneyimleri gelecek kuşaklara aktarmaya da önem verdiklerini ifade etti:
Kendimizi yalnızca bir hak örgütü olarak tanımlamıyoruz. Hukuki başvuruları yapıyor, raporlamaları hazırlıyoruz. Ancak mücadeleyi bununla sınırlamıyoruz. Kendimizi sadece hukuki alana kapatmak, yaşadığımız topluma ve sorunlara sırtımızı dönmek olur. Biz de bu süreçlerden etkileniyoruz. Bu yüzden bir yandan hukuki mücadeleyi sürdürürken, diğer yandan yaşananları kayıt altına almaya ve toplumsal hafızayı korumaya çalışıyoruz. Çok fazla şey yaşanıyor ve unutmak en tehlikelisi. Biz de unutmamaya ve unutturmamaya çalışıyoruz.
Yağmur Kavak: Geçmiş deneyimlerin gelecek kuşaklara aktarılmasını önemsiyoruz
Kavak, ÇHD’nin 1974’ten bugüne uzanan kurumsal arşivini yeniden derlemek için çalışmalar yürüttüklerini söyledi. Eski dava dosyaları, fotoğraflar, yayınlar ve toplumsal davalara ilişkin belgeleri bir araya getirmeyi amaçladıklarını belirtti.
Bu çalışmanın yalnızca derneğin tarihini değil, Türkiye’deki hak mücadelelerinin hafızasını da görünür kılacağını aktardı:
Derneğimizin eski sayılarını, dava dosyalarını ve fotoğraflarını toparlamaya başladık. Dernek yıllar içinde defalarca kapatıldığı, arşivlerine el konulduğu için bugün bir arşiv krizi de yaşıyoruz. Buna rağmen elimizde kalan belgeleri bir araya getiriyor, geçmiş mücadeleleri görünür kılmaya çalışıyoruz. Bu arşiv yalnızca ÇHD’nin tarihini değil, yıllar boyunca takip ettiğimiz toplumsal davaların ve hak mücadelelerinin hafızasını da taşıyor. Geçmiş deneyimlerin gelecek kuşaklara aktarılmasını önemsiyoruz.
Özge Serdar: Hukukun işlemediği koşullarda avukatların ne yapabileceğini tartışıyoruz
Özge Serdar, son yıllarda yaşanan hukuki gelişmelerin yalnızca yargılama süreçlerini değil, avukatlık pratiğini de doğrudan etkilediğini söyledi. Özellikle gözaltı ve tutuklama süreçlerinde karşılaştıkları uygulamaların, hukuki mücadele yöntemlerini yeniden düşünmeyi zorunlu kıldığını vurguladı.
ÇHD’nin bu tartışmaları son genel kurulunda da gündeme taşındığını anlatan Serdar, hukukun fiilen işlemediği koşullarda avukatların rolünü yeniden değerlendirdiklerini ifade etti. Bu tartışmanın yalnızca hukukçularla sınırlı olmadığını gazetecilerden akademisyenlere, öğrencilerden işçilere kadar farklı toplumsal kesimlerin de ortak bir mücadele zemini oluşturması gerektiğini aktardı:
Bir süredir hukukun fiilen işlemediği yönündeki tespitlerimizi kamuoyuyla paylaşıyoruz. Son genel kurulumuz öncesinde de hukukun geldiği noktayı tartıştık. Artık yalnızca kanun maddelerini konuşmuyoruz. Hukuki güvencelerin fiilen işlemediği koşullarda avukatlar ne yapabilir, nasıl bir mücadele yürütebilir, bunu tartışıyoruz. Hukuk işlemiyorsa mücadele de değişmek zorunda. Bunun yalnızca avukatların değil; gazetecilerin, akademisyenlerin, öğretmenlerin, öğrencilerin ve işçilerin de birlikte düşünmesi gereken bir mesele olduğunu düşünüyoruz.
Özge Serdar: Ortak üretim biçimlerini çoğaltmamız gerekiyor
Serdar, hak örgütleri ile gazeteciler arasındaki iş birliğinin yalnızca haber takibiyle sınırlı kalmaması gerektiğini anlattı. Hak bilgisinin daha geniş kesimlere ulaştırılması için farklı üretim biçimlerine ihtiyaç olduğunu belirtti. Hukuk örgütleri, gazeteciler ve diğer toplumsal mücadele alanları arasında daha güçlü ortaklıklar kurulmasının önemine dikkat çekti:
Masa başında yapılacak her şeyi yaptık gibi geliyor bana. Paneller, sempozyumlar, basın toplantıları… Yıllardır aynı şeyleri anlatıyoruz. Artık birlikte ne yapabileceğimizi düşünmek gerekiyor. Hukuk örgütleri kendi içinde bir araya geliyor, sendikalar kendi alanlarında buluşuyor. Ama gazetecilerle, akademisyenlerle ve diğer toplumsal mücadele alanlarıyla ortak üretim biçimlerini de çoğaltmamız gerekiyor.
Çağdaş Hukukçular Derneği’ni Facebook, X, Instagram ve YouTube gibi sosyal medya mecralarından takip edebilirsiniz.
(EG)
nisan 2025’ten ocak 2026’ya kadar bianet’te sosyal medya editörü olarak çalıştı. ocak 2026’dan beri bianet sivil toplum paydaşları muhabiri/atölye bia asistanı olarak çalışıyor. istanbul üniversitesi iletişim fakültesi gazetecilik bölümünden mezun. 2019’dan beri birlikte yaşadığı kedisi gagiş’i çok seviyor.
